PolskiEnglish Deutsch

III. Ochrona przyrody

Karkonoski Park Narodowy, Piętra górskie, Torfowiska, Budowa geologiczna, Szata roślinna, Świat zwierzęcy


Karkonoski Park Narodowy


Utworzony w 1959 r. KPN obejmuje obszar ponad 5,5 tys. ha ciągnąc się 25-kilometrowym pasem wzdłuż granicy polsko-czeskiej, od Kowar do Szklarskiej Poręby. Jego powstanie podyktowane zostało koniecznością zabezpieczenia tych fragmentów górskiego środowiska przyrodniczego, które zachowały swój pierwotny charakter zbliżony do www.icalanguages.com naturalnego. Chodziło o stworzenie możliwości powrotu natury do stanu pierwotnego także tam, gdzie ręka ludzka poczyniła już pewne spustoszenia. Ingerencja człowieka na http://gb2gm.org/viagra-for-women obszarach objętych ochroną rezerwatową sprowadza się bowiem do przeprowadzenia zabiegów sanitarnych oraz przebudowy drzewostanów, celem zatarcia śladów dawnej, niewłaściwej gospodarki leśnej. Wprowadzone w ograniczonej ilości urządzenia turystyczne zmierzają do umożliwienia człowiekowi bezpośredniego obcowania z przyrodą, przy jak najdalej posuniętym jej poszanowaniu i ochronie.
Najcenniejsze fragmenty Karkonoskiego Parku Narodowego objęte są ochroną rezerwatową. Są to przede wszystkim tereny położone powyżej górnej granicy lasu. Walory przyrodnicze i turystyczne parku ściągają na jego teren rzesze zwiedzających. Zachowanie tych wartości, uszanowanie piękna i majestatu przyrody zależy od kultury turystów, ich zrozumienia i stosowania się do zasad turystyki i zarządzeń KPN.

 

Piętra górskie


Cechą charakterystyczną szaty roślinnej Karkonoszy jest jej zróżnicowanie, w zależności od warunków klimatycznych panujących na poszczególnych wysokościach. Na terenie Karkonoskiego Parku Narodowego wyróżnia się następujące piętra roślinności:

  • regiel dolny 500 – 1000 m npm
  • regiel górny 1000 – 1250 m npm
  • piętro podalpejskie (kosodrzewina) 1250 – 1450 m npm
  • piętro alpejskie 1450 – 1602 m npm

Im wyżej dany teren jest wypiętrzony nad poziom morza, tym niższa jest średnia temperatura roczna i tym wyższe są średnie ilości opadów. Roczny opad w Karkonoszach waha się od 900 mm do ponad 1400 mm .

 

Torfowiska


Trudno przepuszczalne dla wody, granitowe podłoże Karkonoszy sprzyja powstawaniu torfowisk – terenów o stałym, bardzo silnym nawilgoceniu, porośniętych przez zbiorowiska roślin bagiennych, wytwarzających złoża torfu. Torfowiska na Równi pod Śnieżką należą do najwspanialszych w Europie Środkowej. Niektóre z nich, poza terenem parku, eksploatuje się dla celów leczniczych.

Budowa geologiczna


Karkonosze powstały w okresie kaledońskich ruchów górotwórczych, tj. ok. 450 milionów lat temu. Zbudowane są ze skał bardzo zróżnicowanych pod względem wykształcenia i wieku. W górach tych spotykamy głównie granity i skały im towarzyszące. Z granitów zbudowane są obszary wysoko położonych zrównań, północne stoki gór oraz Kotlina Jeleniogórska. Na Śnieżce i na północny wschód od niej, niewiele jest skał znacznie starszych, tj. prekambryjskich, które stanowią osłonę granitu waryscyjskiego.
Granit karkonoski tworzy kilka charakterystycznych odmian, spośród których na terenie Karkonoskiego Parku Narodowego występują dwie: granit średnio- i równoziarnisty oraz granit średnio- i gruboziarnisty.
W mniejszych ilościach występują również gnejsy i łupki krystaliczne. W Śnieżnych Kotłach występuje jedyna żyła bazaltu. Podlodowcowe kotły w Karkonoszach zawdzięczają swą surową rzeźbę wysokogórską działaniu lokalnych lodowców. Wszystkie ostańce w Karkonoszach są pomnikami przyrody.
Prezentowane w ekspozycji okazy skał pochodzą z terenu Sudetów Zachodnich.

 

Szata roślinna


Szata roślinna Karkonoszy, warunki jej bytowania oraz jej historia są ściśle związane z siedliskiem naturalnym, kształtowanym w czasie bardzo długich okresów geologicznych. Na powstanie siedlisk roślinnych wpływało ukształtowanie terenu, jego rzeźba i budowa geologiczna oraz poszczególne rodzaje skał, z których tworzyły się zwietrzeliny i gleby, ponieważ na nich rozwijała się roślinność, Ważną rolę odegrały też warunki wodne: opady atmosferyczne, sposób gromadzenia się wody opadowej w skałach. Na całym świecie istnieją przepisy zabraniające zrywania roślin w parkach narodowych i rezerwatach przyrody, jak i o ochronie gatunkowej roślin. Z roślin występujących w Sudetach, całkowitą ochroną są objęte: widłaki, cisy, kosodrzewina, pełnik europejski, tojady, sasanka alpejska, zawilec narcyzowy, goryczka orzęsiona, arnika górska, dziewięćsił bezłodygowy i storczyki. Ochronie częściowej podlegają m. in. ciemiężyca zielona i goryczka trojeściowa.
Całą roślinność rosnącą w stanie dzikim należy pozostawić przyrodzie i innym ludziom. Stosunek człowieka do roślin i całej przyrody świadczy o jego kulturze.

 

Świat zwierzęcy


Karkonoski Park Narodowy stanowi wyjątkowy rejon przyrodniczy w Sudetach. Znajdują tu schronienie zwierzęta niszczone gdzie indziej wskutek intensywnej gospodarki leśnej. Niestety, nie wszystkie żyjące tutaj dawniej zwierzęta przetrwały.
Charakterystyczną cechą fauny Karkonoszy jest bogactwo gatunków górskich różnego pochodzenia. Część z nich przywędrowała w czasie epoki lodowej i przetrwała do naszych czasów dzięki dogodnym warunkom środowiskowym. Znaczna część zwierząt, to formy żyjące w całej Europie Środkowej, przeważnie w górach. Część z nich występuje również na nizinach. Ze względu na to, że większość powierzchni parku zajmują lasy świerkowe, najłatwiej jest spotkać różne gatunki ptaków żyjących właśnie w tym środowisku. Są to między innymi: zięba, mysikrólik, rudzik, sikory, krzyżodziób, dzięcioł czarny, dzięcioł zielonisiwy i pustułka.
Wśród ssaków występują w Karkonoszach: jelenie, sarny, muflony, kuny, lisy, borsuki, gronostaje, nornice, wiewiórki i jeże.
W dziale tym eksponowane są najpopularniejsze okazy fauny Karkonoszy: gil, orzechówka, cietrzew, sójka, tumak – kuna, pluszcz, drozd śpiewak, drozd paszkot, dzięcioł czarny, drozd obroźny, kwiczoł, dzięcioł zielony, orzesznica, krzyżodziób świerkowy, bocian czarny, bocian biały, pustułka, kos, bażant, głuszec, gronostaj, ryjówka górska, lis, muflon, dzik, sarna, kozioł, padalec, pstrąg, salamandra. Jako osobliwą ciekawostkę w tym dziale eksponuje się dwugłowego cielaka.