PolskiEnglish Deutsch

Wystawa stała

I. Geneza i rozwój turystyki w Karkonoszach

Miejsca kultu, Najstarsze drogi przez Karkonosze, Walonowie, Działalność gospodarcza, Legenda o Duchu Gór, Zielarze, Pasterstwo, budy górskie i początki schronisk, Tadeusz Różewicz w Karkonoszach, Polka na http://behindmagazine.com/contents/cialis-mexico szczycie świata, Uzdrowisko Cieplice, Turystyka XIX-wieczna i początki przewodnictwa, Towarzystwo Karkonoskie


Miejsca kultu
Najstarsze drogi przez Karkonosze


Porośnięte lasami Karkonosze były naturalną granicą między Śląskiem a Czechami. Przebiegały przez nie ścieżki, które później stały się ważnymi drogami komunikacyjnymi. Już w czasach przedhistorycznych wiodły one do miejsc związanych z kultem wody. Najczęściej odwiedzano źródła rzeki Łaby pod Śnieżką i Łabskim Szczytem oraz „Dobre Źródło” na zboczu Grabowca w Sosnówce Górnej.
Najstarszą drogą była tzw.” Śląska droga”, biegnąca po czeskiej stronie przez Vrchlabi, Stražne, Vyrovkę, koło Lučni boudy na Śląsk, do Jeleniej Góry i Kowar. Był to szeroki trakt, skoro po dzień dzisiejszy domniemywa się, że przeszedł nim do Czech w roku 1110 Bolesław Krzywousty, zaskakując przeciwnika, nie spodziewającego się z tej strony ataku. Komentując to wydarzenie , Gall Anonim napisał:
„Nową drogę wytyczył do Czech (...) przez okolice straszne, nogą ludzką dotąd nie tknięte (...)”.
Druga z najstarszych dróg powstała nieco później, prawdopodobnie w XVI stuleciu i nosiła nazwę „czeskiej”. Początek brała we Wleniu, biegła dalej przez okolice dzisiejszej Szklarskiej Poręby, główny grzbiet Karkonoszy koło źródła Łaby oraz przez siodło między Łysą Górą i Rokitnice w kierunku Niziny Czeskiej. Obie drogi stanowiły w następnych stuleciach podstawę do rozwoju szlaków komunikacyjnych w Karkonoszach.

 

Walonowie


W połowie XII wieku penetrację Karkonoszy rozpoczęli poszukiwacze skarbów ziemi, zwani z racji swego romańskiego pochodzenia Walończykami lub Walonami – na poły legendarni odkrywcy złóż rud żelaza i węgla, cenieni w wielu krajach europejskich znawcy kamieni szlachetnych. Przybywali oni na Śląsk z zachodniej i południowej Europy. Najsławniejsi z nich pochodzili z Wenecji. Wydobywali skarby z głębi gór, by wywożąc je do swojej dalekiej ojczyzny stać się ludźmi zamożnymi.
Za nimi pociągnęły niezliczone rzesze ludzi szukających bogactwa i przygód, wśród nich także i Ślązacy. Spotykani oni byli już nie tylko w łatwo dostępnych terenach, lecz także u samego podnóża głównego grzbietu Karkonoszy.
Z tych to czasów pochodzą liczne walońskie legendy i opisy miejsc, gdzie można było znaleźć cenne kruszce i kamienie. A prowadziły do nich najprzeróżniejsze znaki, figury twarzy, ludzkich rąk, tarcz, noży, grabi, kół i krzyży, wyryte na kamieniach i drzewach. Na ekspozycji znajduje się trudny do odczytania hieroglif wyryty na granicie przez Walonów. Przed budynkiem muzeum (na prawo od wejścia do muzeum) – granitowy kamień z wyrytym odciskiem ludzkiej dłoni, przeniesiony tu ze Szklarskiej Poręby, gdzie znajdował się u ujścia Ciekonia do generic form of levitra'>generic form of levitra rzeki Kamiennej. Opisy tych miejsc, a także prowadzących do nich dróg zostały zebrane w „Księgach Walońskich”
Umieszczone na ekspozycji reprodukcje pokazują poszukiwanie bogactw ziemi oraz ich eksploatację (sztych z dzieła J. Agricoli „De re metallica Libri XII”, 1556 r.)

 

Działalność gospodarcza


Po śląskiej stronie Karkonoszy górnictwo, którego początki przypadają na wiek XIV, rozwijało się w okolicach Miedzianki, Kowar i w dolinie Łomniczki. Drewno potrzebne dla górnictwa i hutnictwa uzyskiwano z wyrębu lasów. Duża i bezwzględna eksploatacja lasu na cele gospodarcze pochłonęła większość najlepszych drzew. Pierwotny drzewostan zachował się tylko na inaures.com trudno dostępnych terenach.
Drewno palono w mielerzach, w lasach dla potrzeb przemysłu hutniczego. Zatrudnieni przy tym węglarze byli bardziej związani z jednym miejscem pracy, niż drwale pracujący przy wyrębie. Zakładali więc osady bud, gdzie zamieszkiwali wraz z rodzinami. W ten sposób powstało wiele osad górskich, m. in. Karpacz i Wilcza Poręba.
Nieco mniejsze zapotrzebowanie na drewno miały huty szkła. Duży ośrodek szklarstwa powstał w Szklarskiej Porębie, którego spadkobiercą została huta szkła kryształowego „Julia”.


Legenda o Duchu Gór


Ludziom przebywającym w Karkonoszach towarzyszyła od niepamiętnych czasów legenda o Duchu Gór, zwanym też Panem Janem, Karkonoszem, Rübezahlem, Liczyrzepą, Rzepoliczem czy też Rzepiórem. Legendy o nim – uosobieniu zmienności i gwałtowności karkonoskiej przyrody były i są dużą atrakcją dla turystów.
Na wystawie przedstawiono reprodukcje rysunków ilustrujących znane opowiadania o Rzepiórze: Dlaczego Duch Gór Liczyrzepą został nazwany. Z opowiadania jak Liczyrzepa ukarał chytrego piekarza. Pokazana jest również postać Ducha Gór z mapy Helwiga z roku 1561 na tle Gór Olbrzymich. Na środku sali usytuowano postać Rzepióra, zaprojektowaną i wykonaną w ceramice przez Jerzego Bandurę, artystę z Krakowa.

 

Zielarze


Od najdawniejszych czasów ludzie szukali skutecznych sposobów leczenia ran, chorób i przywracania utraconego zdrowia. Żyjąc w środowisku naturalnym sięgali po znane im rośliny, by wydobywać z nich tajemnicze moce. Spośród najbardziej znanych sposobów było leczenie gorączki i bólów stawów korą wierzby, czy też bolesnych skurczy mięśni żywicą, a kaszli i różnego rodzaju zakażeń pospolitym tymiankiem. Powszechnie uważano, że rośliny mają moc tajemną kryjącą w sobie zarówno zdrowie jak i śmierć. Ten sam środek, który miał możliwości lecznicze, w większej dawce zabijał.
Za wyjątkowy w swoim działaniu uważany był korzeń mandragory, który ponoć wydawał bardzo przejmujący jęk bólu, kiedy wyrywany był z ziemi. Mandragora – używana do produkcji leków uśmierzających bóle - jej silnie rozgałęziony korzeń (tzw. alrauna), o jakby ludzkiej postaci był w średniowieczu potężnym środkiem magicznym, z którym wiązano liczne legendy.
Przez całe tysiąclecia szukano bezowocnie kamienia filozoficznego, który był utożsamiany z eliksirem życia. Miał on bowiem oczyszczać nasze ciało z chorób, przedłużać życie, czy też starcom przywracać młodość.
W miarę upływu czasu i poznawania świata roślin zaczęła wyodrębniać się grupa ludzi, którzy posiadając znajomość działania środków leczniczych zaczęli przygotowywać pierwsze preparaty lecznicze.
W Karkonoszach od dawna prowadzona była działalność poszukiwaczy korzeni i zbieraczy roślin leczniczych. Z czasem stali się oni wielce pomocni miejscowym aptekarzom. Ludowi zielarze-alchemicy zwani też laborantami, rozwijali intensywną działalność w XVII – XVIII w., szczególnie w Karpaczu, gdzie zawiązany został nawet specjalny cech zajmujący się ochroną ich interesów. W okresie swego największego rozwoju znajdowało w nim zatrudnienie 28 mistrzów zielarstwa. Wokół nich skupiali się czeladnicy i uczniowie, zbieracze ziół, laboranci oraz sprzedawcy. Ci ostatni docierali z medykamentami na wszelkie dolegliwości i niedomagania na wszystkie rynki i jarmarki Śląska, a nawet daleko poza jego granice. Widywano ich w Pradze, Krakowie, Wiedniu, Moskwie i Londynie.
Prawie przez dwa wieki Karpacz żył i rozwijał się dzięki temu cechowi, który w gruncie rzeczy nie miał nic wspólnego ze znachorstwem i szarlatanerią, bowiem cała produkcja leków znajdowała się pod urzędową kontrolą medyków, a obowiązująca receptura musiała być skrupulatnie przestrzegana. Na ekspozycji prezentowane są niektóre rośliny zbierane przez zielarzy w Karkonoszach, stary kocioł zielarski, w którym warzone rośliny nabierały owych cudownych mocy, w gablocie obok – oryginalne pudełka na leki. Na ścianie zawieszona jest płaskorzeźba pochodząca z około 1930 roku ze Szkoły Snycerskiej w Cieplicach Zdroju ukazująca sceny z życia zielarzy: pozyskiwanie roślin leczniczych, praca w kuchni zielarskiej oraz patron ich cechu – Duch Gór. Dawniej stała ona w Karpaczu przy dawnym dworcu kolejowym.
W połowie XIX wieku, na skutek wydanych zarządzeń administracyjnych (ograniczenia ilości sporządzanych leków, zakazu zajmowania się handlem domokrążnym, ograniczenia rynków zbytu i przyjmowania nowych kandydatów do cechu oraz znacznego rozwoju farmacji w oparciu o stosowanie syntezy licznych związków chemicznych o budowie zbliżonej do niektórych surowców roślinnych – często o lepszych właściwościach terapeutycznych) następował powolny upadek cechu laborantów. Ostatni ich przedstawiciele, jako świetni znawcy gór, trudnili się także przewodnictwem górskim.
Na wystawie eksponowana jest rzeźba – tryptyk wykonana w Szkole Snycerskiej w Cieplicach Śląskich w latach trzydziestych XX wieku: trzy sceny z życia laborantów: zbieranie roślin o właściwościach leczniczych w górach, kuchnia laborancka oraz patron cechu laborantów Duch Gór – Karkonosz. Poniżej w gablocie: słoik z korzeniem mandragory – w rzeczywistości korzenia czosnku siatkowego rosnącego w okolicy Małego i Wielkiego Stawu w Karkonoszach, sprzedawanego turystom jaka pamiątka – amulet już na początku XVIII wieku oraz: flakoniki, pudełka, pudełeczka, kozik zielarski, flaszka, moździerz, żmija, koszyk zielarski i kotły zielarskie, jak również archiwalna fotografia Ernsta Augusta Zölfela - ostatniego mistrza laboranckiego z Karpacza.

Kolby z ziołami:
korzeń arcydzięgla - radix angelicae
owoc kopru włoskiego - fructus foeniculi
kwiat lawendy - flos lavadulae
kminek zwyczajny - carun carvi
ziele tysiącznika - herba centaurii
owoc jałowca - fructus juniperi
kwiatostan lipy - inflorescentia tiliae
kolendra siewna - coriandrum sativum


Panoramy, wodospady i pałace


Wędrowcy w Karkonoszach podziwiali wyjątkowo piękne panoramy rozciągające się ze szczytów. Na wystawie pokazano reprodukcje przedstawiające: Góry Olbrzymie, Mały Staw, panoramę z Miedzianki, widok na Mysłakowice oraz wodospady: Łaby, Szklarki, Kamieńczyka oraz Podgórnej. Atrakcją dla nich były także pałace w: Mysłakowicach, Karpnikach, Łomnicy, Cieplicach i Miłkowie.

 

Pasterstwo, budy górskie i początki schronisk


Do czasu wybudowania w 1837 roku nad Śnieżnymi Kotłami w Karkonoszach i na Wysokim Kamieniu w Górach Izerskich pierwszych schronisk służących wyłącznie celom turystycznym, przystaniami dla wędrowców były budy pasterskie. Największym powodzeniem cieszyła się buda stojąca na stoku Złotówki. Jej nazwę wiązano z imieniem kolejnego właściciela: „Buda Samuela”, „Buda Daniela”, „Buda Hampla”. Wyczerpany podróżny mógł w niej wypocząć. Smakołyków jednak tutaj nie serwowano, a sam gospodarz w księdze gości zalecał, by...sami przynosili ze sobą zimne dania, ponieważ on sam jest w stanie ugościć ich tylko masłem, serem, mlekiem, gorzałką, piwem i chlebem”. Rozłożone siano albo twarda ława służyły w zasadzie za posłanie. Wykładane w tej budzie księgi pamiątkowe, do których wpisywali się podróżni, pozwalają dzisiaj stwierdzić kto, kiedy i w jakim celu wędrował przez Karkonosze. Stanowią one bardzo cenny dokument do badania dziejów turystyki.
Przed dużym fotogramem przedstawiającym widok na Wielki Staw i Śnieżkę eksponowany jest używany dawniej sprzęt gospodarczy: maselnica i foremki do masła, prasa do sera, dzwonki z łękami dla bydła, drewniana taczka, kosa, foremka na super levitra'>super levitra osełkę, grabie, nożyce do umhca.org strzyżenia owiec oraz karkonoskie sanie rogate, służące do zwózki siana i drewna z wyższych terenów górskich do miejscowości podgórskich. Używano ich latem, ponieważ ze względu na stromość stoków nie można było wykorzystywać do tych celów wozów konnych. Zawieszono tutaj również trombity, których dźwiękami gospodarz budy witał i żegnał co bardziej szacownych gości.
W wieku XVII ważną rolę w dziejach Karkonoszy odegrały dwa wydarzenia. Pierwszym było zbudowanie w latach 1653-1681 kaplicy na szczycie Śnieżki, drugim – poświęcenie źródeł rzeki Łaby 1684 w roku. Od tego czasu ściągały na Śnieżkę i do źródeł Łaby setki pielgrzymów, a potem już po prostu ludzi ciekawych świata.
Na wystawie znajdują się też ilustracje przedstawiające: Równię pod Śnieżką, nad Małym Stawem, pod Łabskim Szczytem, zbiórka siana w górach, znoszenie siana z gór i transport siana.


Polacy w Karkonoszach


Autor monografii polskich wędrówek w Karkonosze, Ryszard Kincel napisał w swojej pracy: „Polacy, pochodzący przeważnie z równin Wielkopolski, Mazowsza i Litwy, dotarłszy do Karkonoszy odkrywali zupełnie sobie nieznane walory krajoznawcze”, zwracając uwagę, że „...miłości do gór uczyli się w Karkonoszach”.
Świadectwem ich pobytu są właśnie wpisy do ksiąg pamiątkowych wykładanych w schroniskach. Wiele z nich ma charakter poetycki, a ich treść wyraża głębokie uczucia patriotyczne. Eksponuje się tutaj: reprodukcję panoramy Karkonoszy B. Strachovskiego z 1750 r., budy na Złotówce z wędrowcami - litografia z 2 połowy XIX w., wnętrze budy Hampla z wyłożoną księgą pamiątkową - litografia z 2 połowy XIX w. oraz księgę pamiątkową z lat 1800 – 1806 z polskimi wpisami – facsimile według oryginału z Muzeum Karkonoskiego w Jeleniej Górze jak i reprodukcje trzech wydawnictw: Ryszarda Kincla „Sarmaci na Śnieżce”, Izabeli Czartoryskiej „DYLIŻANSEM PRZEZ ŚLĄSK Dziennik podróży do Cieplic w roku 1816” i „Początki przewodnictwa turystycznego w Karkonoszach”, PTTK Koło Przewodników Sudeckich w Jeleniej Górze. Warto tutaj zwrócić uwagę na fragment reprodukcji „Diariusza peregrinatiej …” Teodora Billewicza z 1677 r. – pierwszego polskiego opisu Karkonoszy.

 

Historia schronisk


Pierwsze drewniane schronisko na szczycie Śnieżki po śląskiej stronie wzniósł w 1850 r. za sumę 2000 talarów oberżysta Fryderyk Sommer z Cieplic, ostatni dzierżawca kaplicy-schroniska. Spaliło się ono 22 października 1857 r. Zostało jednak szybko odbudowane, ale w kwietniu 1862 r. spłonęło znowu. Jednak nie wiadomo z jakiego powodu? Czy zapaliło się ono od uderzenia pioruna, czy też go podpalono. Przynosiło ono niemałe dochody, skoro jego pechowy właściciel bardzo szybko, jeszcze w tym samym roku, wzniósł trzeci z kolei obiekt. Ten ostatni stał najdłużej. Był on dobrze wyposażony i utrzymany. Po II wojnie światowej mieściło się w nim polskie schronisko turystyczne.
Kiedy w 1868 r. po czeskiej stronie szczytu Śnieżki zostało wybudowane schronisko przez czeskiego budziarza Blaške z pobliskich Bud Granicznych, konkurencja w świadczeniu usług bardzo wzrosła. Wygrywa ją F. Sommer, który w 1870 r. zakupuje i przejmuje schronisko czeskie. Od roku 1875 właścicielami obu schronisk była rodzina Pohlów. W jej władaniu były one do czasu II wojny światowej. W przewodnikach turystycznych pochodzących z początku XX w. pisano: "Pohl jest wprawdzie poddanym i urzędnikiem dwóch cesarzy, ale jednowładcą na Śnieżce". W schroniskach prowadził on agencje pocztowe; niemiecką założoną w 1872 r. i austriacko-węgierską. W roku 1873 wysłano z niej pierwszą całostkę pocztową ze Śnieżki, jedną z najstarszych na świecie.
W latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych XX w. na miejscu rozebranego schroniska po stronie śląskiej wzniesiono budynek nowego obserwatorium meteorologicznego i restauracji tzw. "latające talerze".
Na wystawie eksponuje się reprodukcje;
kaplica na cost levitra'>cost levitra Śnieżce jako gospoda – schronisko (1824-1850)
wędrowcy w kaplicy – schronisku na Śnieżce – litografia z I połowy XIX w.
pierwsze schronisko na Śnieżce ok. 1850 r. – litografia z II połowy XIX w.
schronisko na Śnieżce po 1857 r. – litografia z II połowy XIX w.
wnętrze restauracji na Śnieżce – litografia E. W. Knippla z II połowy XIX w.
szczyt Śnieżki przed II wojną światową – reprodukcja zdjęcia lotniczego
schronisko na Śnieżce po 1862 r. – litografia z II połowy XIX w.
widok na szczyt śnieżki ze schroniskami Dom Śląski i Obři bouda przed 1945 r.
oraz po drugiej stronie;
schronisko altana nad Śnieżnymi Kotłami w 1837 r.- litografia z I połowy XIX w.
Buda Hampla na stoku Złotówka – reprodukcja widokówki z początku XX w.
Graniczne budy na Przełęczy Okraj – litografia z II połowy XX w.
budy na Polanie – litografia z II połowy XIX w.
schronisko i dawna buda na Polanie – reprodukcja widokówki z okresu przed 1945 r.
schronisko księcia Henryka nad Wielkim Stawem – reprodukcja zdjęcia z okresu przed 1945 r.
gospoda Buda Chlebowa w Karpaczu Górnym – litografia z połowy XIX w.
schronisko na Hali Szrenickiej – reprodukcja zdjęcia z początku XX w.


Zamek na Chojniku


W muzeum eksponuje się rekonstrukcję piastowskiego zamku na http://obriend.info/wordpress/buy-now-viagra Chojniku z okresu jego świetności (1 połowa XVII w.), który ze względu na atrakcyjność swego położenia odegrał ważną rolę w rozwoju turystyki w tym regionie. Nad makietą zawieszony jest fotogram zamku, który jest jedną z ważniejszych atrakcji turystycznych w regionie jeleniogórskim.


Kościół Wang


Położony jest on http://www.johnandpetes.com/buy-viagra-overnight przy głównej drodze prowadzącej na Śnieżkę na wys. 885 m n.p.m. Ze względu na pochodzenie i architekturę jest największą atrakcją krajoznawczą Karpacza Górnego, licznie odwiedzaną przez turystów.
Na początku XIX w. pochodzący z Norwegii malarz J.K. Dahl, mieszkający wówczas w Dreźnie, zainteresował się starym kościółkiem położonym nad jeziorem Wang w południowej Norwegii w prowincji Valdres. Dzięki szczęśliwemu zbiegowi okoliczności udało się mu go zakupić za 120 talarów do zbiorów muzealnych ówcześnie panującego króla pruskiego Fryderyka Wilhelma IV. Kościółek w miarę dokładnie zinwentaryzowany i rozebrany na części został latem 1841 r. przetransportowany do magazynów berlińskiego muzeum. Leżałby tam może i długo zanim z powrotem ujrzałby on światło dzienne, gdyby nie kolejny zbieg okoliczności. Zajmująca się działalnością filantropijną w regionie jeleniogórskim Fryderyka von Reden, właścicielka dużej posiadłości w Bukowcu, nakłoniła króla do llkellogg.com postawienia świątyni w Karpaczu Górnym.
Właściciel terenu hrabia Leopold Schaffgotsch, na którym miał stanąć kościół podarował go w 1842 r. gminie góralskiej. Dzisiaj graniczy on z terenem Karkonoskiego Parku Narodowego. Ogólne koszty ponownego wzniesienia świątyni wraz z budową plebani wyniosły prawie 80 000 ówczesnych marek, nie licząc pieniędzy wydanych na jej zakup i transport z Norwegii. Uroczyste poświęcenie świątyni nastąpiło w dniu 28 lipca 1844 r. Świątynia Wang należy do Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce.
Na wystawie eksponuje się makietę kościoła Wang na tle współczesnego zdjęcia, z medalem pamiątkowym oraz reprodukcje;
rzeźba z portalu w kościele Wang
kościół Wang w Karpaczu górnym – litografia E. W. Knippla z II połowy XIX w.
kościół Wang w Norwegii – litografia z I połowy XIX w.
kościół Wang – wnętrze – litografia z II połowy XIX w.

 

Tadeusz Różewicz – poeta i dramaturg w Karkonoszach


W muzeum jest witryna poświęcona Tadeuszowi Różewiczowi wybitnemu polskiemu poecie i dramaturgowi związanemu od lat dziewięćdziesiątych XX wieku z Karkonoszami i Karpaczem. Eksponowane są tutaj jego prace: rękopis utworu „Gawęda o spóźnionej miłości” (poemat o Wandzie Rutkiewicz), wiersz „W gościnie u Henryka Tomaszewskiego w Muzeum Zabawek” oraz humoreska „Dziwna i nieprawdziwa historia o spotkaniu z Rübezahlem czyli Janem Liczyrzepą w Karpaczu”. Utwory te zostały wydrukowane w trzystu numerowanych egzemplarzach w bibliofilskim wydaniu w grudniu 1997 roku siłami przyjaciół z Karpacza. Z okazji organizacji wystawy czasowej w Muzeum Sportu i Turystyki wydano okolicznościową kartę pocztową poświęconą jubileuszowi 80 – lecia urodzin poety w nakładzie 1000 egzemplarzy oraz bibliofilskie wydawnictwo „Jeden dzień w życiu poety” też w nakładzie 300 numerowanych egzemplarzy. Z okazji drugiej rocznicy otwarcia tej wystawy muzeum wydało w 2003 r. wydawnictwo „Tadeusz Różewicz poeta i dramaturg w Karkonoszach” także w nakładzie trzystu egzemplarzy. Bardzo cennymi eksponatami są także podarowane przez poetę jego pierwsze wieczne pióro i okulary.
Najcenniejszymi eksponatami są tutaj: trzy nobilitacje do literackiej nagrody Nike (1998, 1999, 2000) oraz sama nagroda Nike 2000 roku, „Srebrne pióro” w etui – nagroda czytelników w tym konkursie, wyróżnienia i odznaczenia w tym Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski „Polonia Restituta”, nagroda tygodnika „Nowiny Jeleniogórskie” – „Kryształ Górski” przyznana w lutym 1998 r., dyplom i medal „Zasłużony dla miasta Karpacza”, „Klucz do bram Wrocławia” oraz „Złote Berło” nagrodę Fundacji Kultury Polskiej, jak i wiele innych.
Zdjęcia dokumentacyjne z pobytów Tadeusza Różewicza w Karkonoszach wykonane zostały przez Zbigniewa Kulika.

Wanda Rutkiewicz – „Polka na szczycie świata”


W roku 1979 Muzeum Sportu i Turystyki zorganizowało wystawę czasową „Polka na szczycie świata” podsumowującą działalność wspinaczkową najwybitniejszej polskiej himalaistki Wandy Rutkiewicz, której ukoronowaniem działalności sportowej było wejście w dniu 18 października 1978 roku na najwyższy szczyt świata – Mount Everest 8.848 m. npm., jako pierwszej Europejki i trzeciej kobiety na świecie.
Wanda Rutkiewicz swoją działalność wspinaczkową rozpoczynała w Sudetach; a ściślej w Górach Sokolich w Rudawach Janowickich oraz w Karkonoszach, wspinając się w Śnieżnych Kotłach oraz Wielkim Kotle Małego Stawu.
Pamiątką po wystawie jest wpis w księdze pamiątkowej muzeum:

„Dziękuję za miłe uhonorowanie
mojego wejścia na only today buy viagra now Mt. Everest
wystawą, która przygotowana została
tak bardzo serdecznie przez Muzeum Sportu i Turystyki”

Karpacz, 27.X.1979 Wanda Rutkiewicz
Wpis ten stał się też inspiracją twórczą dla wybitnego poety Tadeusza Różewicza do napisania pięknego utworu pt. „Gawęda o spóźnionej miłości”, którego rękopis znajduje się w muzeum.


Uzdrowisko Cieplice


Jedną z ważniejszych ról w rozwoju turystyki karkonoskiej odegrało uzdrowisko Cieplice. Kto przebywał na kuracji w cieplickich zdrojach, z reguły nie zaniedbywał obejrzenia gór. Wejście na Śnieżkę stało się po prostu sprawą tak modną, że – jak pisze o tym autor „Śląskiego labiryntu historycznego”; „Panowie Ślązacy jak i obcokrajowcy, którzy odwiedzają jeleniogórskie ciepłe źródła wykazują ogólnie ciekawość z przewodnikiem udać się w góry i wejść na Śnieżkę”.
Zachowało się wiele dokumentów mówiących o kuracjuszach z Polski, przebywających na leczeniu w Cieplicach. Najstarsze z nich pochodzą z XVII w. Nie sposób wyliczyć wszystkich, należy jednak wspomnieć o pobycie tu w roku 1677 Michała Radziwiłła, pełniącego wówczas urząd podkanclerzego litewskiego oraz towarzysza jego podróży Teodora Billewicza, stolnika żmudzkiego, który w opisanym diariuszu podróży zawarł pierwszy polski opis wód cieplickich. Najznamienitszym gościem z Polski była Maria Kazimiera „Marysieńka” Sobieska, królowa Polski, która latem 1687 roku przybyła na kurację do Cieplic wraz z córką Teresą i synami Aleksandrem i Konstantym. Gościli tu też: Hugo Kołłątaj (1792 i 1808 r.), Edward Dembowski (1846 r.), Wincenty Pol i Kornel Ujejski (1847 r.), Roman Zmorski (1847 r.) i wielu innych.
Napływ polskich gości był tak duży, że specjalnie dla nich został napisany przewodnik w języku polskim, wydany nakładem W. B. Korna w 1850 r. „Warmbrunn (Cieplice) i okolice jego w 38 obrazach zebranych w 12 wycieczkach przez Pielgrzymkę w Sudetach...”
W gablocie znajdują się także facsimile innych przewodników po uzdrowiskach dolnośląskich: „Publiczne Uwiadomienie zdrojów zdrowych lub wód mineralnych leczących na Śląsku w Kodowie, Reynercu, Altwaser, Szarlotenbrun, Salcbrun i Flinsbergu się znajdujących”, wydany we Wrocławiu u Korna w 1777 r. i „Wody Mineralne Szląskie i Hrabstwa Glackiego przez Dr K. F. Mosch. Tłumaczenie przez Alexsandra Kuszańskiego. Z przyłączeniem „Opisu Krzeszowic z Rycinami,” wydany we Wrocławiu w 1821 r., również u Korna.

 

Turystyka XIX-wieczna i początki przewodnictwa


Turystyka dziewiętnastowieczna w Karkonoszach miała niektóre specyficzne cechy, jak np. noszenie turystów w lektykach oraz zjazdy na saniach rogatych, co stanowiło dużą atrakcję dla turystów. Na ekspozycji – na tle mapy panoramicznej Karkonoszy Bartłomieja Strachowskiego z Wrocławia, wykonanej w 1750 r.- zapoznać się można z dawnymi nosiłkami – plecakami, XIX-wieczną lektyką i karkonoskimi saniami rogatymi ze specjalną nadbudową dorożkarską. Obok, na reprodukcjach pokazano przewodnika górskiego, turystę niesionego w lektyce oraz zjazd z gór w saniach rogatych.
Pierwsze wzmianki o przewodnikach oprowadzających po górach pochodzą z 2 poł. XVIII w. Są one jednak w tym czasie sporadyczne. Gwałtowny rozwój turystyki nastąpił dopiero pod koniec następnego stulecia. Karkonosze należą do tych gór w Europie, gdzie najwcześniej urząd państwowy przejął kontrolę nad ruchem przewodnickim 12). Przewodnicy karkonoscy przedstawiani są na XVII i XVIII-wiecznych rysunkach z charakterystycznymi drewnianymi plecakami, inaczej zwanymi nosiłkami.
Wśród przewodników byli również i zamieszkali tu Polacy. Turystów po Karkonoszach oprowadzali m. in. Jerzy Fryderyk Suchodolski, Jan Gruszczewski i Walenty Grzała.
W pierwszych dniach po zakończeniu II wojny światowej przybywali na ziemię jeleniogórską i w Karkonosze polscy osadnicy, którzy przejmowali bazę turystyczno-sportową, dając tym samym początek ożywionemu rozwojowi ruchu turystyczno-sportowego.

 

Towarzystwo Karkonoskie (1880 – 1945)


Szczególne zasługi dla rozwoju turystyki w Karkonoszach ma Towarzystwo Karkonoskie – Riesengebirgs-Verein (RGV). Powstało ono w dniu 1 sierpnia 1880 r z inicjatywy Teodora Donata z Mysłakowic. Jego członkowie zorganizowani byli w sekcjach działających w wielu miejscowościach i to nie tylko na Dolnym Śląsku. Pierwsza sekcja powstała 3 sierpnia 1880 r. w Mysłakowicach. Pod koniec 1880 r. działało już 14 sekcji; Mysłakowice, Cieplice Zdrój, Jelenia Góra, Kowary, Podgórzyn, Świeradów Zdrój, Miłków, Kamienna Góra, Zgorzelec, Szklarska Poręba, Lubawka, Mirsk, Barcinek, Sosnówka, zrzeszających 867 członków.
W pierwszych latach działalności Towarzystwo Karkonoskie zajęło się budową i modernizacją dróg w górach oraz znakowaniem ścieżek turystycznych. W roku 1905 na Jubileusz XXV RGV oddano do użytku tak zwaną „Drogę Jubileuszową”, drogę jezdną prowadzącą z Równi pod Śnieżką na szczyt Śnieżki. W latach 1881 – 1943 wydawało czasopismo: „Der Wanderer im Riesengebirge” – Wędrowiec z Karkonoszy – popularyzujący wiedzę geograficzną i historyczną o górach i regionie oraz publikujący aktualności turystyczne i wiadomości z działalności Towarzystwa Karkonoskiego. W roku 1914 udostępniło ono w nowo wybudowanym budynku w Jeleniej Górze Muzeum Karkonoskie, które funkcjonuje po dzień dzisiejszy. W roku 1927 w Towarzystwie Karkonoskim powołano do życia Straż Górską (Bergwacht), która miała za zadanie ochronę świata zwierzęcego i roślinnego oraz pomników natury. Towarzystwo Karkonoskie działało w Karkonoszach do końca II wojny światowej.
Na wystawie oglądać można fotografię Teodora Donata założyciela Towarzystwa Karkonoskiego, jak i pamiątkowego obelisku nad Wielkim Stawem w Karkonoszach, odznakę członkowską Towarzystwa Karkonoskiego, zdjęcie geologicznego przekroju Sudetów Zachodnich w czasie jego odsłonięcia oraz uroczystość otwarcia Muzeum Karkonoskiego w 1914 roku. Eksponowana jest też reprodukcja humorystycznej karty pocztowej promującej zbiórkę pieniędzy na budowę dróg w Karkonoszach oraz miesięcznik „Wędrowiec w Karkonoszach” wydawnictwo Towarzystwa.

II. Z dziejów sportów zimowych

Rozwój sportów zimowych, Z dziejów sportów zimowych, Saneczkarstwo, Bobsleje, Skeletony, Narciarstwo, Skiboby, Łyżwiarstwo, Erwina Ryś – Ferens, Curling, Skoki narciarskie, Olimpijczycy z Karkonoszy i Dolnego Śląska, Ratownictwo górskie, Przewodnictwo górskie po II wojnie światowej


Rozwój sportów zimowych w Karkonoszach do I połowy XX wieku


Karkonosze są tymi górami, gdzie najwcześniej w Europie zaczęto uprawiać sporty zimowe. Dawne sanie rogate, które służyły w XVIII i w XIX dla celów gospodarczych, z czasem zaczęto używać już tylko do viagra 25mg jazd dla samej przyjemności. Pierwsze zjazdy na nich odnotowano w pierwszej połowie XIX w.
W drugiej połowie XIX wieku zjazdy na sankach stały się już bardzo popularne. Pierwsze trzy pary desek norweskich przywieziono pod Karkonosze już w 1885 r. W pięć lat później zimą 1890 – 1891 emerytowany kapitan O. Norweg z Cieplic odbywa pierwszą wyprawę narciarską w Karkonosze. W dniu 7 marca 1893 r. dokonuje on pierwszego wejścia narciarskiego na Śnieżkę. Do Karpacza pierwsze narty norweskie docierają w 1894 r. Na ich wzór miejscowy stolarz sporządził dwie kopie w bukowym drzewie. Na szeroką skalę produkcję jesionowych nart uruchamia miejscowy stelmach dopiero w 1903 r. W tym samym roku w Karpaczu Górnym powstaje lokalny klub narciarski, a w roku 1905 odbywają się pierwsze zawody dla miejscowej młodzieży.
Nieco później zaczęto organizować zawody o mistrzostwa miejscowości, regionu, okręgu czy kraju. Tutaj organizowane były mistrzom-twa Niemiec w sportach zimowych. W roku olimpijskim 1928 zorganizowano saneczkowe mistrzostwa Europy w Szklarskiej Porębie. W roku 1930 w Karpaczu odbyły się mistrzostwa Niemiec w sportach zimowych. Startowało tutaj wielu wybitnych zawodników z tego okresu. Do najbardziej znanych należy zaliczyć saneczkarza Manfreda Tietze z Karpacza Górnego, który w okresie międzywojennym zdobył aż pięć złotych medali na buy cialis online without prescription'>buy cialis online without prescription mistrzostwach Europy.
Na wystawie eksponowane są:
Nagroda za zajęcie II miejsca w biegu kobiet zawody sportowe w Karpaczu 1910 r.
Plakietki: złota, srebrna i brązowe Niemieckiego Związku Saneczkowego z lat 1920 - 1930
Plakietka za zajęcie III miejsca w Saneczkowych Mistrzostwach Niemiec w 1929 r.
Plakietka za zajęcie II miejsca w Okręgowych Saneczkowych Mistrzostwach Śląska
w Dusznikach Zdroju 8 styczeń 1928 r.
Plakietka za zajęcie III miejsca w biegach narciarskich – sztafeta biegowa w Jańskich Łaźniach – Czechy 1940/41
Plakietka za zajęcie I miejsca w zawodach organizowanych przez Zarząd Uzdrowiska Karpacz 31 styczeń 1933 r.
Medal za zasługi w organizacji Mistrzostw Niemiec w 1930 r. Karpacz
Plakietka Niemieckiego Związku Bobslejowego w okresu międzywojennego
Plakietka za zajęcie I miejsca w zawodach bobslejowych 3.03.1929 r.
Plakietka bobslejowa z okresu międzywojennego
Medal nagrodowy z zawodów bobslejowych z 1928 r.
Odznaka Klubu Saneczkowego w Karpaczu założonego w 1919 r.
Karta pocztowa Klubu Saneczkowego w Karpaczu
Plakietka zjazd na bobslejach – początek XX w.
Plakietka narciarze w Karkonoszach początek XX w.
Znaczek pamiątkowy Zjazd Wielkanocny ze schroniska Strzecha Akademicka
Narciarze i saneczkarze przy schronisku Petrovka

 

Z dziejów sportów zimowych w Kotlinie Jeleniogórskiej


Już w pierwszym roku po wyzwoleniu rozpoczęły swoją działalność kluby i organizacje sportowe. W roku 1946 powstał pierwszy klub narciarski w Karpaczu pod nazwą Dolnośląskie Towarzystwo Narciarskie. Z inicjatywy działaczy dolnośląskich powołano we Wrocławiu Okręgowy Związek Narciarski. Na starcie pierwszych zawodów narciarskich w Karpaczu w styczniu 1946 r. stanęło 18 zawodników, członków Organizacji Młodzieżowej Towarzystwa Uniwersytetów Robotniczych. W następnych zawodach wzięła już udział liczna grupa młodzieży z całego Dolnego Śląska.
Ważnym wydarzeniem dla rozwoju sportu w regionie było utworzenie Zarządu Uzdrowisk w Karpaczu, którego dyrektorem został Jerzy Ustupski – brązowy medalista olimpijski w wioślarstwie (Igrzyska XI Olimpiady, Berlin z1936 r.) i znany działacz sportowy. Wkrótce podjęto prace przy odbudowie dużej skoczni narciarskiej, kierowane przez innego znanego olimpijczyka – Stanisława Marusarza, uczestnika igrzysk zimowych w latach 1932,1936,1948 i 1952, wicemistrza świata w skokach narciarskich z 1938 r. Inauguracyjnym skokiem w wykonaniu tego zasłużonego mistrza 1 stycznia 1947 r. dokonano jej otwarcia. W tym też roku uporządkowano tor bobslejowy i założono pierwszą sekcję bobslejową, przy aktywnym udziale Tadeusza Dajewskiego i Artura Wodzickiego.
W roku 1947 zorganizowano ogółem 14 imprez sportowych, w których uczestniczyło ponad tysiąc zawodników. Wiele z tych imprez miało zasięg ogólnopolski, m. in.: Mistrzostwa Narciarskie Związku Robotniczych Stowarzyszeń Sportowych (1947, 1948), „Silesiady” organizowane przez Akademicki Związek Sportowy w latach 1946-49, a także mistrzostwa Polski.
Tradycyjnymi imprezami naszego regionu są : „Puchar Karkonoszy” zorganizowany po raz pierwszy w 1947 r. w Szklarskiej Porębie oraz „Puchar Samotni”, na które to zawody ściągają w Karkonosze narciarze z całej Polski. W roku 1947 agendy Dolnośląskiego Towarzystwa Sportowego zostały przyjęte przez organizacje związkowe. Klub Sportowy w Karpaczu otrzymał nazwę „Związkowiec”, zaś na prezesa wybrano Ryszarda Sierbienia. W roku 1949 powierzono Karpaczowi organizację narciarskich i łyżwiarskich mistrzostw Polski, a także pierwszych powojennych mistrzostw Polski w bobslejach i saneczkarstwie.
Po rozwiązaniu Zrzeszenia „Związkowiec”, w 1950 r. powołano klub sportowy federacji budowlanych „Budowlani” z nowym prezesem Karolem Pietrkiem. Klub miał wówczas trzy sekcje: saneczkowo- bobslejową,
skeletonową i narciarską.
W roku 1952 klub zmienił nazwę na KS „Śnieżka”. Rok ten przyjmuje się jako datę zakończenia działalności pionierskiej. W uznaniu zasług dla polskiego sportu Klub Sportowy „Śnieżka” został odznaczony „Medalem Stulecia Sportu Polskiego” i „10 - lecia Polskiego Związku Sportów Saneczkowych”. Ze „Śnieżki” wywodzi się wielu znanych i cenionych sportowców, uczestników zimowych igrzysk olimpijskich począwszy od 1956 roku. Klub Sportowy „Śnieżka” prowadzi po dzień dzisiejszy swoją bardzo ożywioną działalność sportową.
Ekspozycja „Z dziejów sportów zimowych” pozwala prześledzić rozwój sprzętu sportowego na przestrzeni lat, poczynając od najstarszych typów sanek, bobslejów, skeletonów, skibobów, nart, karpli i łyżew. Znajduje się tutaj wiele interesujących dokumentów, trofeów i pamiątek z imprez sportowych, w których brali udział reprezentanci regionu jeleniogórskiego.

 

Saneczkarstwo


Początkowo sań używano do zwożenia siana, drewna i kamieni z wyżej położonych terenów górskich w doliny. Z czasem zaczęto wykorzystywać je także do jazdy dla samej tylko przyjemności, co stało się ulubioną rozrywką mieszkańców gór. W celu jeszcze większego ich upowszechnienia, szczególnie wśród przyjezdnych, w znanych i modnych miejscowościach szwajcarskich urządzano zawody saneczkowe, z których pierwsze oficjalne odbyły się w 1883 r. Wzięli w nich udział reprezentanci kilku kurortów szwajcarskich. Rok ten był rokiem przełomowym w rozwoju saneczkarstwa. Stało się ono znane w całej Europie. Zaczęto organizować zawody saneczkowe wszędzie tam, gdzie były ku temu odpowiednie warunki naturalne, a więc przede wszystkim w górach. Saneczkarze jeździli przeważnie na sankach własnej konstrukcji, stosując różne style jazdy. Nie było jeszcze regulaminu określającego zasady jazdy.
W miarę rozwoju saneczkarstwa, zawodnicy zaczęli dostosowywać konstrukcję swoich sanek do stylu jazdy. W końcu lat dziewięćdziesiątych XIX w. znane już były nie tylko sanki, ale i tobogany, skeletony i bobsleje. W roku 1913 powstał w Dreźnie Międzynarodowy Związek Saneczkowy zrzeszający Austrię, Niemcy i Szwajcarię, z inicjatywy którego rozegrane zostały rok później pierwsze mistrzostwa Europy. Pierwsza wojna światowa spowodowała krótką przerwę w działalności związku. W dziesięć lat później (1923 r.) powstała w Paryżu Międzynarodowa Federacja Bobslejów i Toboganingu (Federation Internationale de Bobsleigh et de wow it's great cheapest viagra online Tobogganing – FITB), która wprowadziła po raz pierwszy do programu II zimowych Igrzysk Olimpijskich w St. Moritz w 1928 r. zawody skeletonowe.
W roku olimpijskim 1928 zorganizowano saneczkowe mistrzostwa Europy w Szklarskiej Porębie, gdzie po raz pierwszy wystartowały kobiety. Pierwszą mistrzynią Europy z saneczkarstwie była H. Raupich zawodniczka ze Szklarskiej Poręby. Nie mniej ważnym rokiem w dziejach saneczkarstwa był rok 1935, kiedy to w ramach Międzynarodowej Federacji Bobslejów i Toboganingu powstała sekcja saneczkowa oraz nastąpiła zasadnicza zmiana w rozwiązaniach konstrukcyjnych sanek. Syn stolarza z Karpacza Górnego, Manfred Tietze, skonstruował swoje pierwsze sanki bez przedniej poprzeczki łączącej obie płozy sanek, dzięki czemu zyskały one większą elastyczność, sterowność i szybkość. Sam konstruktor nie poprzestał na tych osiągnięciach i już w następnym roku wykonał sanki o obniżonym tylnym i podwyższonym przednim pomoście, które to rozwiązania w końcowym efekcie przyczyniły się do polepszenia sterowania i wygody jazdy. Dzięki temu M. Tietze zdobył w okresie międzywojennym aż pięć złotych medali w mistrzostwach Europy.
Wieloletnie starania sportowców i działaczy doprowadziły do organizacji w 1955 r. w Oslo w Norwegii pierwszych mistrzostw świata w saneczkarstwie. W roku 1957 w Davos w Szwajcarii powstaje Międzynarodowa Federacja Saneczkowa (Federation Internationale de Luge de Course – FIL), w skład której wchodzi 14 krajów. W 1959 roku Międzynarodowy Komitet Olimpijski zatwierdza wprowadzenie saneczkarstwa do programu IX Zimowych Igrzysk Olimpijskich w Innsbrucku w Austrii. Saneczkarstwo na torach lodzonych sztucznie wchodzi na stałe do programu zimowych igrzysk olimpijskich. Pierwsze mistrzostwa świata w saneczkarstwie, ale na torze naturalnym rozegrano w 1979 roku w miejscowości Inzing w Austrii. Natomiast pierwsze mistrzostwa świata juniorów w saneczkarstwie na http://www.igotitcovered.org/cialis-best-price torze sztucznie lodzonym odbyły się w Lake Placid w USA w 1982 roku. W roku 1995 rozegrano w Telf w Austrii pierwsze mistrzostwa Europy w zjeździe na saniach rogatych.
Kolekcja sprzętu w tym dziale przedstawia wybrane typy sanek, poczynając od rekonstrukcji płozy sań staropolskich, poprzez sanie karkonoskie, aż do sanek z lat sześćdziesiątych XX w. Uwagę zwracają prymitywne sanki z końca XIX w. oraz tzw. sanki barany, z mocno zawiniętymi z przodu płozami i podciągniętymi z tyłu do góry prowadnicami siedzenia.
Sanki sportowe, przeznaczone specjalnie do zjazdów na torze, nie posiadają urządzeń sterowniczych i hamulców; długość nie przekraczającą 1,35 m oraz rozstaw płóz do 55 cm, wagę do 23 kg (jedynki kobiet i mężczyzn) i 27 kg (dwójki mężczyzn). Do obowiązkowego wyposażenia należy też kask ochronny. Zawodnik wykonuje ślizg na plecach, nogami do przodu. W zawodach zwycięża ten zawodnik, który pokona trasę przejazdu w najkrótszym czasie. Sanki wyczynowe reprezentowane są przez niskie sanki drewniane, częściowo gięte, z płozami okutymi stalą, wykonane w latach trzydziestych i czterdziestych XX w. Sanki metalowe wyścigowe ze wzmocnionymi płozami do cialis from india'>cialis from india zjazdów na torze charakteryzują okres przełomu lat pięćdziesiątych i sześćdziesiątych XX wieku. Jedne z nich to „Bekrady”, dawne sanki wyczynowe.


Bobsleje


Z saneczkarstwem związane są bobsleje. Bobsleje – to dwie pary sanek połączonych jedną ramą z wmontowanym urządzeniem kierowniczym i hamulcami. Pierwszych prób takiego połączenia dokonano w St. Moritz w Szwajcarii na przełomie 1888/1889 roku, gdzie też rozegrano pierwsze zawody na normalnej górskiej drodze. W tej samej miejscowości wybudowano w cztery lata później, w 1903 roku pierwszy zawodniczy tor bobslejowy. Dzięki temu powstała rynna lodowa, która jest najstarszym naturalnym torem bobslejowym na świecie. Na niej w dniu 1 stycznia 1904 roku rozegrano pierwsze zawody sportowe.
Do rozwoju sportu bobslejowego przyczynili się Anglicy, którzy wynaleźli tą dyscyplinę sportu pod koniec XIX wieku i jako jej wielcy entuzjaści pilnie poszukiwali miejscowości górskiej, gdzie mogliby ją uprawiać. Szkoda, że wtedy nie trafili oni do Karpacza lub innej miejscowości karkonoskiej. Szczęście uśmiechnęło się jednak do szwajcarskiego kurortu St. Moritz, do którego to przyjechali. A dalsza ich działalność połączona została z istniejącym tam Klubem Tobogganingu. Źródłem tej informacji jest strona internetowa: HYPERLINK http://www.olympia-bobrun.ch www.olympia-bobrun.ch. Bowiem „Mała Encyklopedia Sportu” (Wydawnictwo „Sport i Turystyka”, Warszawa 1984, t. I , s. 85 – 86) podaje, iż pomysłodawcą bobsleja był Amerykanin Townsend, demonstrując w 1885 roku też w St. Moritz jazdę na powiązanych ze sobą dwóch sankach, z których przednie pełniły rolę układu kierowniczego. Zaś pierwszy bobslej został wykonany w 1888 roku przez szwajcarskiego kowala Mathisa. W tej samej miejscowości wybudowano pierwszy tor bobslejowy.
Pierwsze ślizgi w Karkonoszach na jeszcze prymitywnych bobslejach odnotowano w siedem lat później w 1905 roku w pobliskiej Szklarskiej Porębie, gdzie też wybudowano w 1907 roku tor bobslejowy. Pierwsze zawody rozegrano na just try! cialis nim w styczniu 1908 roku. Dopiero w następnym roku wybudowano pierwszy tor bobslejowy w Karpaczu. Przy jego budowie wzorowano się na słynnym już na całym świecie torze w St. Moritz. Jego parametry techniczne wynosiły: 1510 m długości i 165 m różnicy wzniesień. Początek brał on w okolicy dzisiejszego „Orlinka” i kończył się koło obecnego budynku Liceum Ogólnokształcącego. W latach 1925-26 powstają w Karkonoszach dwa nowoczesne tory bobslejowe, jeden w Karpaczu a drugi w Szklarskiej Porębie. Właśnie na tym drugim w Szklarskiej Porębie zorganizowano Mistrzostwa Świata w Bobslejach w 1933 roku.
Ten jeszcze istniejący w Karpaczu po dzień dzisiejszy tor bobslejowo-saneczkowy, wytyczony i wybudowany w 1925 roku, unowocześniony i przedłużony w okresie powojennym, zaczyna się w Karpaczu Górnym na Husyckiej Górce, a jego zakończenie znajduje się w pobliżu zapory na Łomnicy. Jego parametry techniczne to: 1560 m długości, przy różnicy poziomów 114 metrów. To właśnie na nim rozegrano wszystkie najważniejsze zawody bobslejowe w Karpaczu, włącznie z Mistrzostwami Europy Juniorów w Saneczkarstwie w 1965 roku.
Dzisiaj rozróżnia się dwa rodzaje bobslejów: dwuosobowy o wadze do 165 kg (z załogą do 375 kg) i czteroosobowy o wadze do 230 kg (z załogą do 639 kg). Całkowity ciężar bobsleja uzupełnia się balastem. Zawody bobslejowe rozgrywane są na torach o długości 1500 – 1800 m i spadku 8 – 12 %.
W ekspozycji znajdują się: bobslej czteroosobowy z Karkonoszy z początku XX w. oraz bobslej dwuosobowy z lat pięćdziesiątych produkcji włoskiej.
Po okresie nie uprawiania bobslejów w Polsce w latach siedemdziesiątych, na początku lat osiemdziesiątych XX w. (1981 r.) powołano na nowo w Klubie Sportowym „Śnieżka” Karpacz sekcję bobslejową. Bobsleiści z tego klubu startują obecnie na wielu zawodach sportowych w Europie, mistrzostwach Europy i świata, a także biorą udział w zimowych igrzyskach olimpijskich.

 

Skeletony


Z saneczkarstwa wywodzą się również skeletony (z ang. szkielet). Były to dawniej niskie metalowe sanki o wadze do 60 kg i rozstawie płóz 38 cm, o konstrukcji ze stalowego prętu, na którym umieszczony był ruchomy wózek. Zawodnik leżał w pozycji brzuchem do dołu i głową skierowaną do przodu.
Pierwsze zawody skeletonowe na specjalnie w tym celu zbudowanym torze Cresta koło St. Moritz w Szwajcarii rozegrano w 1887 roku. Do rozgrywania zawodów skeletonowych wykorzystywano tory bobslejowo – saneczkowe. Rozwijana na nich szybkość dochodziła do 120 km/ godz. W Polsce ten sport uprawiano w latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych XX wieku głównie w Karpaczu. Później ze względu na brak odpowiednio przygotowanych torów, a przede wszystkim sprzętu zapewniającego bezpieczeństwo jazdy, zaprzestano ich uprawiania.
Zawody skeletonowe na zimowych igrzyskach olimpijskich rozegrano dwa razy, w 1928 roku i dwadzieścia lat później w 1948 roku na tym samym torze w St. Moritz. W ostatnich latach, szczególnie od 1990 roku nastąpił renesans sportu skeletonowego, przede wszystkim w krajach alpejskich. Sport ten uprawiają już nie tylko mężczyźni, ale i kobiety. Skeletony uprawia się już w 13 krajach.
Same skeletony zmieniły swój wygląd zewnętrzny. Pozostały metalowe płozy, ale zmianie uległa ich górna część. Zamiast dawnego siedzenia jest plastikowa, aerodynamiczna forma, w której leży zawodnik głową skierowaną do przodu, z kaskiem z podbródkiem na głowie, ubrany w jednoczęściowy kombinezon, w rękawicach, nałokietnikach, z butami sportowymi zaopatrzonymi w kolce (do 7 mm). Jeżeli całkowity ciężar zawodnika ze skeletonem nie przekracza 115 kg, a zawodniczki 92 kg, to same sanki nie mogą ważyć więcej niż 43 kg, a u kobiet 35 kg. Jeżeli jednak on przekracza 115 kg u zawodnika i 92 kg u zawodniczki, to same sanki mogą ważyć maksymalnie 33 kg u mężczyzn i 29 kg u kobiet.
Skeletony powracają w 2002 roku w Salt Lake City w USA do programu zimowych igrzysk olimpijskich .
Wystawiony na ekspozycji muzealnej skeleton wraz butami z kolcami, kaskiem i nałokietnikiem jest depozytem Lecha Kozubka z Kowar – pięciokrotnego mistrza Polski w tej konkurencji (1958, 1960, 1962, 1964, 1968).

 

Narciarstwo


Pierwsze trzy pary desek norweskich przywieziono pod Karkonosze już w 1885 r. W pięć lat później zimą 1890 - 1891 emerytowany kapitan Vorweg z Cieplic odbywa pierwszą wyprawę narciarską z Jagniątkowa Koralową Ścieżką przez Petrovkę do Jagniątkowa. W dniu 7 marca 1893 r. dokonuje on pierwszego wejścia narciarskiego na Śnieżkę. W tym samym roku wydaje on swój podręcznik jazdy na nartach – jeden z pierwszych w Europie, popularyzując narciarstwo po śląskiej stronie Karkonoszy. Do Karpacza pierwsze narty norweskie docierają w 1894 r. Na ich wzór miejscowy stolarz sporządził dwie kopie w bukowym drzewie. Na szeroką skalę produkcję jesionowych nart uruchamia miejscowy stelmach dopiero w 1903 r. W tym samym roku w Karpaczu Górnym powstaje lokalny klub narciarski, a w 1905 r. odbywają się pierwsze zawody dla miejscowej młodzieży.
Zgromadzone w tej części ekspozycji eksponaty przedstawiają rozwój nart i wiązań narciarskich. Zbiór otwierają narty z wiązaniami trzcinowymi i kaloszowymi z przełomu XIX i XX w. Szczególnie bogato pokazany jest ich rozwój w okresie dwudziestolecia międzywojennego oraz tuż po II wojnie światowej. W ekspozycji znajdują się również kijki narciarskie – charakterystyczne dla poszczególnych okresów rozwoju sprzętu narciarskiego. Jest tu m. in. długi, pojedynczy kij bambusowy, używany zgodnie z zaleceniami szkoły alpejskiej. Sposób jego użycia pokazuje zdjęcie z zawodów narciarskich w Harrachovie z początku XX wieku.
Wystawę wzbogacają karple, zwane inaczej rakietami śnieżnymi lub śniegołazami, które ułatwiały chodzenie po śniegu. Występowały one i nadal są używane obok narty ślizgowej w arktycznych i subarktycznych rejonach Euroazji i Ameryki. W masywie Karkonoszy chodzono na nich w czasie dużych opadów śnieżnych, w wyższych partiach gór. Ciekawym eksponatem jest karplo – narta (połączenie karpli z nartami), służąca do podchodzenia.

 

Skiboby


Prototyp skiboba – skonstruowano już w 1892 r. Rozwój tego sportu nastąpił jednak dopiero po II wojnie światowej. Skibob o wyglądzie zbliżonym do obecnego opatentowano w 1950 roku w Niemczech. Pierwsze zawody skibobowe zorganizowano w rok później. A w roku 1963 zapoczątkowano rozgrywanie mistrzostw Europy. Pierwsze ogólnopolskie zawody skibobowe odbyły się w 1969 r. w Szklarskiej Porębie i rozegrano je z udziałem ekip zagranicznych, a w 1972 r. weszły one do kalendarza Międzynarodowej Federacji Skibobów.
Z dwóch eksponowanych skibobów, pierwszy jest prototypem w wersji popularnej z lat siedemdziesiątych produkcji PWTiS „Polsport” w Jeleniej Górze. Drugi – prymitywny skibob produkcji japońskiej, został przywieziony przez olimpijkę Halinę Kanasz – Woźny z Sapporo w Japonii w 1972 roku.

Łyżwiarstwo


Zgromadzony zestaw łyżew pozwala na odtworzenie zasadniczych momentów ich rozwoju. Umiejętność poruszania się na łyżwach wykorzystywana była już w epoce kamiennej. W okresie średniowiecza rozpowszechniła się jeszcze bardziej. Łyżwy kościane z końca XI w. z terenu Wielkopolski (dep. Muzeum Archeologicznego w Poznaniu) reprezentują ten okres. Najstarsze łyżwy wykonane z drewna zaopatrzone w żelazne ostrze lub płozę wykonaną z drutu pochodzą z XIX w. W wieku XIX pojawiły się łyżwy metalowe. W trakcie rozwoju łyżwiarstwa jako sportu powstały różne typy łyżew w zależności od rodzaju jazdy: do jazdy figurowej, szybkiej i hokeja na lodzie.
W roku 1949 w Karpaczu odbyły się mistrzostwa Polski w łyżwiarstwie figurowym. Tutaj trenował i startował wielokrotny mistrz Polski Janusz Kalbarczyk.
W gablocie usytuowanej na środku sali eksponowane są medale i inne trofea sportowe, zdobyte przez zawodników z regionu jeleniogórskiego w krajowych i zagranicznych zawodach w saneczkarstwie, bobslejach, skeletonach i narciarstwie.

Erwina Ryś – Ferens – najwybitniejsza polska łyżwiarka


Część ekspozycji stałej poświecona jest Erwinie Ryś – Ferens – najwybitniejszej polskiej łyżwiarce szybkiej na www.convoidesign.com lodzie, medalistce mistrzostw świata, mistrzostw Europy i mistrzostw Polski. Zawodniczka ta po zakończeniu bardzo bogatej kariery sportowej włączyła się w propagowanie osiągnięć sportu polskiego i idei olimpijskiej.
W uznaniu zasług w krzewieniu idei olimpijskiej została ona wyróżniona Dyplomem Honorowym Karkonoskiego Klubu Olimpijczyka w Karpaczu i honorowym członkostwem. Zarówno dyplom, jak i legitymacja honorowego członka eksponowane są obecnie na wystawie muzealnej.
Bardzo cennymi eksponatami w gablocie tej są medale sportowe przekazane muzeum przez Erwinę Ryś – Ferens zdobyte na zawodach sportowych.

 

Curling - Eisschiessen


Mało znana w naszym kraju gra na lodzie, nie mająca też dotąd polskiej nazwy. Rozgrywana jest na dwóch równoległych torach zakończonych kołami , między 2 drużynami po 4 zawodników, polegająca na tym, że gracze obu drużyn wykonują na własnym torze rzuty kamieniem w taki sposób, aby kamień ślizgając się po torze, zatrzymał się jak najbliżej koła docelowego. Nieco zmienioną formą curlingu jest „Eisschiessen” (tłum. z j. niem. "strzelanie jajkiem”) rozpowszechniona w Szwajcarii i innych krajach alpejskich.
Międzynarodowa Federacja Eisschiessen (IFE) założona w 1948 roku z siedzibą w Monachium zrzesza kluby sportowe z krajów alpejskich i organizuje od 1951 roku mistrzostwa Europy, a od 1969 roku klubowy puchar Europy.
Ta gra na lodzie – uprawiana była przed 1945 rokiem w miejscowościach karkonoskich, w tym również w Karpaczu. Zimą na tafli lodowej na zaporze wodnej na Łomnicy urządzane było lodowisko, gdzie rozgrywane były zawody sportowe. Pierwsza Sekcja Sportowa Curlingu w Karpaczu powstała 29 stycznia 1930 przy Związku Łyżwiarstwa Szybkiego.
Na ekspozycji muzealnej eksponowana jest oryginalna rzutka z lat trzydziestych XX w. do zimowej gry „Eisschiessen”, wydobyta z dna zapory wodnej na Łomnicy w Karpaczu w okresie jej oczyszczania.

 

Skoki narciarskie


Pierwsze naturalne skocznie narciarskie w Karkonoszach powstały na początku XX w. W tym czasie powstawało wiele naturalnych skoczni narciarskich w miejscowościach górskich. Jedną z pierwszych była skocznia wybudowana w 1905 r. na Hali Szrenickiej w okolicy Szklarskiej Poręby. Najbardziej znaną jest jednak wybudowana z drewnianych bali w 1912 r. skocznia narciarska, położona u podnóża Kopy w Karpaczu Górnym – „Koppenschanze” (Skocznia na Kopie). Wtedy oddawano na beyond-bespoke.com niej skoki liczące trzydzieści parę metrów, bowiem na zawodach rozegranych dwa lata później ustanowiono jej rekord 38,5 m. Natomiast na rozegranej na niej Mistrzostwach Niemiec w 1930 roku jej zwycięzca Buchberger skoczył 37 metrów. Skocznia w dwa lata później (1932 r.) uległa podwyższeniu, a punkt krytyczny wynosił wówczas 45 m.
Skocznia ta zaraz po zakończeniu II wojny światowej była w bardzo złym stanie technicznym, więc ją rozebrano. Jej odbudowę w tym samym miejscu w 1946 roku Zarząd Uzdrowiska w Karpaczu powierzył znanemu wówczas zawodnikowi i trenerowi Stanisławowi Marusarzowi. Prace zakończono w grudniu, tak że pierwszy na niej konkurs odbył się dokładnie 1 stycznia 1947 r. Pierwszym jej rekordzistą był – Stanisław Marusarz (1913 – 1993) ps. "Dziadek" oraz "Stani", polski "król nart", najlepszy i najwszechstronniejszy narciarz z okresu międzywojennego, kurier tatrzański, czterokrotny olimpijczyk (1932, 1936, 1948, 1952).
Obecna skocznia narciarska jest już konstrukcji stalowej. Wzniesiona ona została przez firmę „Mostostal” w 1978 roku. Wtedy jednym z pierwszych przedskoczków był wielce zasłużony dla popularyzacji skoków narciarskich w Karkonoszach Ryszard Witke, wówczas już trener Miejsko – Budowlanego Klubu Sportowego „Śnieżka” w Karpaczu, wcześniej zawodnik.
Ryszard Witke; narciarstwo – skoki narciarskie nauczyciel wf, trener, pierwszy mistrz Polski w skokach narciarskich z Sudetów (1963), olimpijczyk: Innsbruck (1964), Grenoble (1968).
Od tego czasu odbywają się na niej skoki narciarskie o mistrzostwo Polski oraz skoki do http://steljes.com/mysmartspaces/buy-viagra-online-no-prescription kombinacji norweskiej (skoki i biegi) o mistrzostwo świata juniorów. Skakało na niej wielu zawodników, którzy dzisiaj startują w zawodach o puchar świata. Rekordzistą skoczni jest Adam Małysz – najwybitniejszy polski skoczek narciarski w historii sportów zimowych, który w czasie zawodów o Mistrzostwo Polski w 2005 r. skoczył na niej 94,5 m!
Na wystawie stałej eksponowane są zdjęcia skoczni oraz zdjęcia Stanisława Marusarza i Adama Małysza. Jest też koszulka startowa Adama Małysza z jego autografem, w której zwyciężał on w zawodach o mistrzostwo Polski, jak i pamiątkowy medal, jaki otrzymał on za to zwycięstwo.
W Karpaczu Górnym była jeszcze jedna skocznia narciarska imienia hrabiego Friedriecha, położona na łące za obecnym domem wypoczynkowym „Zakopianka”. I jeszcze dalej na południe skocznia, która wzięła swoją nazwę od stoku u levitra online'>levitra online podnóża którego była położona „Strzelec”. A w samym centrum miasta Karpacza stoi jeszcze jedna, metalowa skocznia „Karpatka”, tak zwana skocznia treningowa, dawniej pokryta igielitem.
W regionie jeleniogórskim było wiele większych i mniejszych skoczni narciarskich. Warto tutaj wspomnieć o skoczni narciarskiej położonej w samym centrum Szklarskiej Poręby, na której rozgrywano skoki narciarskie jeszcze w latach sześćdziesiątych XX w. Najbardziej znanym skoczkiem narciarskim z tej miejscowości jest Andrzej Sztolf, uczestnik Zimowych Igrzysk Olimpijskich w Innsbrucku w 1964 r.

Ekspozycja na just try! how to buy cialis I piętrze

Olimpijczycy z Karkonoszy i Dolnego Śląska


Zimowe igrzyska olimpijskie rozegrane zostały po raz pierwszy w 1924 r. Niektóre konkurencje sportów zimowych odbyły się już wcześniej, w trakcie rozgrywania igrzysk letnich.
Polacy uczestniczą w zimowych igrzyskach olimpijskich od początku. Zawodnicy z Karkonoszy po raz pierwszy wzięli udział w zimowych igrzyskach olimpijskich w 1956 r. w Cortina d’Ampezzo we Włoszech, startując w bobslejach. W składzie załogi czteroosobowej wzięło udział trzech zawodników z regionu jeleniogórskiego: Aleksy i Zygmunt Konieczni oraz Włodzimierz Źróbik. Aleksy Konieczny wystartował też w składzie dwuosobowego bobsleja.
Saneczkarstwo jest najmłodszą dyscypliną zimowych igrzysk olimpijskich, wprowadzoną do programu dopiero w 1964 r. Zawody saneczkarskie rozgrywane są w trzech konkurencjach: jedynkach mężczyzn i kobiet oraz dwójkach mężczyzn.
W roku 1964 na IX Zimowych Igrzyskach Olimpijskich w Innsbrucku saneczkarka z Karpacza, Barbara Gorgoń – Flontowa zajęła piąte miejsce. Na igrzyskach tych startowali: Ryszard Witke z Karpacza i Andrzej Sztolf ze Szklarskiej Poręby, obaj w skokach narciarskich. Natomiast w ekipie saneczkarzy rezerwowym był Janusz Darasz.
W osiem lat później w 1972 roku, w dalekim Sapporo w Japonii, Mirosław Więckowski startując w dwójkach mężczyzn (wraz z W. Kubikiem) uplasował się na 5-6 miejscu, a Halina Kanasz – Woźny na 6-7 miejscu. Chociaż saneczkarzom nie udało się zdobyć medalu olimpijskiego, należeli oni wtedy do czołówki światowej. W cztery lata później w 1976 roku XII Zimowe Igrzyska Olimpijskie odbyły się ponownie w Innsbrucku w Austrii. Wystartowała tam jak dotąd najliczniejsza, siedmioosobowa grupa naszych saneczkarzy; Teresa Bugajczyk, Halina Kanasz, Jan Kasielski, Andrzej Kozik, Andrzej Piekoszewski, Mirosław Więckowski i Andrzej Żyła. Po dość długiej przerwie dopiero w 1992 roku na XVI Zimowych Igrzyskach Olimpijskich w Albertville i w roku 1996 na kolejnych XVII Zimowych Igrzyskach Olimpijskich w Lillehammer wystartował saneczkarz Adrian Przechewka.
Podczas XVIII Zimowych Igrzysk Olimpijskich w Nagano w 1998 r. w Japonii w bobslejach Polskę reprezentowali: Tomasz Gatka, Norbert Foltin, Dawid Kupczyk, Krzysztof Sieńko i Tomasz Żyła oraz w saneczkarstwie Piotr Orsłowski i Robert Mieszała. W kolejnych igrzyskach olimpijskich w Salt Lake City w 2002 r. wystartowała drużyna bobsleistów w składzie: Adrian Przechewka, Tomasz Gatka, Dawid Kupczyk, Krzysztof Sieńko, Grzegorz Gryczka i Tomasz Żyła.
W dwóch gablotach na I piętrze umieszczono zdjęcia uczestników zimowych igrzysk olimpijskich, ich pamiątkowe medale olimpijskie, plakietki, numery startowe, paszporty olimpijskie. Cennymi eksponatami są tutaj; pamiątkowe medale olimpijskie z Albertville 1992 r. , Nagano 1998 r. przekazane w darze przez Antoniego Okniańskiego trenera reprezentacji saneczkarzy naszego kraju, medal olimpijski z Salt Lake City 2002 r. trenera reprezentacji bobsleistów Andrzeja Żyłę, księga pamiątkowa Urzędu Miejskiego w Karpaczu z wpisem pamiątkowym z uroczystego pożegnania olimpijczyków – saneczkarzy w dniu 27 stycznia 1976 roku.
 
Ratownictwo górskie

W celu niesienia pomocy osobom poszkodowanym w górach, zaraz po II wojnie światowej (w 1946 r.) kilkunastu działaczy podjęło próby organizacji Pogotowia Górskiego. Pierwsze organizacyjne formy przyjęło ono w 1948 r., kiedy to w wyniku porozumienia Zarządu Oddziału Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego w Jeleniej Górze z dowództwem Wojsk Ochrony Pogranicza utworzono pierwszą grupę liczącą 13 osób.

W roku 1951 zawiązało się, przy Oddziale PTTK w Jeleniej Górze, Sudeckie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe, jako filia Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego. Od 14 grudnia 1952 r. działa Sudecka Grupa GOPR. Skupia ona w swych szeregach ludzi gotowych iść w góry bez względu na porę roku, dnia i stan pogody, w celu niesienia pomocy ofiarom nieszczęśliwych wypadków. Działalność ratownicza prowadzona jest przez ratowników- ochotników i ratowników zawodowych, pełniących służbę w stacjach i punktach ratunkowych.

Po reformie administracyjnej w 1976 r. Grupę Sudecką GOPR podzielono na dwie samodzielne: Karkonoską i Wałbrzysko – Kłodzką.

W latach 1952 – 2001 przeprowadzono w górach ponad 31 tysięcy interwencji, w tym: ponad 9 tysięcy akcji ratunkowych i ponad tysiąc wypraw ratunkowych. Ogółem odnotowano w tym czasie 96 wypadków śmiertelnych!

Grupa Karkonoska GOPR składa się dzisiaj z 5 sekcji operacyjnych: Jelenia Góra, Karpacz, Szklarska Poręba, Świeradów Zdrój i Lubawka. A ratownicy pracują w 6 stałych stacjach ratunkowych czynnych cały rok i w 5 sezonowych. W roku 2002 Grupa Karkonoska liczyła 9 ratowników zawodowych, 144 ratowników ochotników i 18 ratowników kandydatów.

Na ekspozycji przedstawiono podstawowy sprzęt ratunkowy z toboganem, łódką ratowniczą i akkią, sondami lawinowymi oraz „Księgę wypraw ratunkowych GOPR. Grupa Sudecka.26 XII 1952 - 26 II 1956”.

Ze wzrostem ruchu turystycznego wzrasta liczba wypadków. Największą tragedię w Karkonoszach, lawinę w Białym Jarze, która pochłonęła w marcu 1968 r. 19 śmiertelnych ofiar, ilustrują zdjęcia z akcji ratunkowej. W miejscu tym postawiono drewnianą tablicę pamiątkową (obecnie na ekspozycji), a potem pomnik zbudowany z granitowych głazów, który wiosną następnego roku zniszczony został całkowicie przez schodzącą lawinę śnieżną.

Na wystawie eksponowane są: klimek - radiostacja przenośna, wawa 3 - radiostacja bazowa, radmor - radiostacja bazowa, radmor - radiostacja przenośna, maxon - radiostacja przenośna, motorola - radiostacja przenośna, ericsson - radiostacja przenośna, apteczka biodrowa, kask ochronny, czekany, sznur lawinowy, igła lodowa simond, pas asekuracyjny, haki skalne, dzwon alarmowy, toporek skalny, lina taternicka, ławeczki podciągowe, raki na obcasy, kołek z pętlą, raki skalno-lodowe, okulary szczelinowe, aparat „jumar”, pętla do zjazdu, młotek taternicki, sondy lawinowe, akkia, tobogan, łódka ratownicza

 

Przewodnictwo górskie po II wojnie światowej


Od pierwszych powojennych lat nastąpił wzrost ruchu turystycznego. Naglącym problemem stało się wyszkolenie odpowiedniej kadry instruktorskiej i materiałów szkoleniowych. Pierwszy kurs przewodników górskich zakończony egzaminem odbył się w 1947 r., a ukończyło go wówczas 30 adeptów przewodnictwa. Prowadzili oni potem w góry wycieczki z całej Polski.
Szczególne zasługi dla rozwoju polskiego przewodnictwa górskiego w Sudetach po II wojnie światowej położył Tadeusz Steć (1925–1993), wychowawca licznych rzesz przewodników, autor wielu opracowań krajoznawczych i przewodników z terenu Sudetów Zachodnich. Najważniejsze z nich to monografia krajoznawcza „Karkonosze” (wyd. 1954 i 1962) napisana z W. Walczakiem oraz przewodnik „Sudety Zachodnie” ( wyd. 1965). T. Steć był również autorem treści do wielu map turystycznych Karkonoszy, Gór Izerskich, Kaczawskich i Wałbrzyskich. Przeszedł do historii sudeckiego przewodnictwa jako „przewodnik przewodników”, przekazując w sposób mistrzowski swoją ogromną wiedzę.
W roku 1953 utworzone zostało Koło Przewodników Sudeckich z siedzibą w Jeleniej Górze. W regulaminie Koła czytamy m. in.: „Koło przewodników jest formą samorządu przewodnickiego, w ramach którego jego członkowie wykonują swoje podstawowe zadania w zakresie programowej obsługi wycieczek, szkolą się i podnoszą swoje kwalifikacje, inicjują i realizują prace społeczne w dziedzinie krajoznawstwa i turystyki”.
Obecnie Koło Przewodników Sudeckich w Jeleniej Górze zrzesza 230 osób trudniących się przewodnictwem, w tym stale pracujących w tym zawodzie jest przeciętnie 60 osób. Koło zaliczane jest do jednego z najprężniej działających kół przewodnickich w Polsce.

III. Ochrona przyrody

Karkonoski Park Narodowy, Piętra górskie, Torfowiska, Budowa geologiczna, Szata roślinna, Świat zwierzęcy


Karkonoski Park Narodowy


Utworzony w 1959 r. KPN obejmuje obszar ponad 5,5 tys. ha ciągnąc się 25-kilometrowym pasem wzdłuż granicy polsko-czeskiej, od Kowar do Szklarskiej Poręby. Jego powstanie podyktowane zostało koniecznością zabezpieczenia tych fragmentów górskiego środowiska przyrodniczego, które zachowały swój pierwotny charakter zbliżony do naturalnego. Chodziło o stworzenie możliwości powrotu natury do stanu pierwotnego także tam, gdzie ręka ludzka poczyniła już pewne spustoszenia. Ingerencja człowieka na obszarach objętych ochroną rezerwatową sprowadza się bowiem do cialis soft przeprowadzenia zabiegów sanitarnych oraz przebudowy drzewostanów, celem zatarcia śladów dawnej, niewłaściwej gospodarki leśnej. Wprowadzone w ograniczonej ilości urządzenia turystyczne zmierzają do umożliwienia człowiekowi bezpośredniego obcowania z przyrodą, przy jak najdalej posuniętym jej poszanowaniu i ochronie.
Najcenniejsze fragmenty Karkonoskiego Parku Narodowego objęte są ochroną rezerwatową. Są to przede wszystkim tereny położone powyżej górnej granicy lasu. Walory przyrodnicze i turystyczne parku ściągają na jego teren rzesze zwiedzających. Zachowanie tych wartości, uszanowanie piękna i majestatu przyrody zależy od kultury turystów, ich zrozumienia i stosowania się do zasad turystyki i zarządzeń KPN.

 

Piętra górskie


Cechą charakterystyczną szaty roślinnej Karkonoszy jest jej zróżnicowanie, w zależności od warunków klimatycznych panujących na poszczególnych wysokościach. Na terenie Karkonoskiego Parku Narodowego wyróżnia się następujące piętra roślinności:

  • regiel dolny 500 – 1000 m npm
  • regiel górny 1000 – 1250 m npm
  • piętro podalpejskie (kosodrzewina) 1250 – 1450 m npm
  • piętro alpejskie 1450 – 1602 m npm

Im wyżej dany teren jest wypiętrzony nad poziom morza, tym niższa jest średnia temperatura roczna i tym wyższe są średnie ilości opadów. Roczny opad w Karkonoszach waha się od 900 mm do ponad 1400 mm .

 

Torfowiska


Trudno przepuszczalne dla wody, granitowe podłoże Karkonoszy sprzyja powstawaniu torfowisk – terenów o stałym, bardzo silnym nawilgoceniu, porośniętych przez zbiorowiska roślin bagiennych, wytwarzających złoża torfu. Torfowiska na Równi pod Śnieżką należą do najwspanialszych w Europie Środkowej. Niektóre z nich, poza terenem parku, eksploatuje się dla celów leczniczych.

Budowa geologiczna


Karkonosze powstały w okresie kaledońskich ruchów górotwórczych, tj. ok. 450 milionów lat temu. Zbudowane są ze skał bardzo zróżnicowanych pod względem wykształcenia i wieku. W górach tych spotykamy głównie granity i skały im towarzyszące. Z granitów zbudowane są obszary wysoko położonych zrównań, północne stoki gór oraz Kotlina Jeleniogórska. Na Śnieżce i na północny wschód od niej, niewiele jest skał znacznie starszych, tj. prekambryjskich, które stanowią osłonę granitu waryscyjskiego.
Granit karkonoski tworzy kilka charakterystycznych odmian, spośród których na viagra from canadian pharmacy terenie Karkonoskiego Parku Narodowego występują dwie: granit średnio- i równoziarnisty oraz granit średnio- i gruboziarnisty.
W mniejszych ilościach występują również gnejsy i łupki krystaliczne. W Śnieżnych Kotłach występuje jedyna żyła bazaltu. Podlodowcowe kotły w Karkonoszach zawdzięczają swą surową rzeźbę wysokogórską działaniu lokalnych lodowców. Wszystkie ostańce w Karkonoszach są pomnikami przyrody.
Prezentowane w ekspozycji okazy skał pochodzą z terenu Sudetów Zachodnich.

 

Szata roślinna


Szata roślinna Karkonoszy, warunki jej bytowania oraz jej historia są ściśle związane z siedliskiem naturalnym, kształtowanym w czasie bardzo długich okresów geologicznych. Na powstanie siedlisk roślinnych wpływało ukształtowanie terenu, jego rzeźba i budowa geologiczna oraz poszczególne rodzaje skał, z których tworzyły się zwietrzeliny i gleby, ponieważ na nich rozwijała się roślinność, Ważną rolę odegrały też warunki wodne: opady atmosferyczne, sposób gromadzenia się wody opadowej w skałach. Na całym świecie istnieją przepisy zabraniające zrywania roślin w parkach narodowych i rezerwatach przyrody, jak i o ochronie gatunkowej roślin. Z roślin występujących w Sudetach, całkowitą ochroną są objęte: widłaki, cisy, kosodrzewina, pełnik europejski, tojady, sasanka alpejska, zawilec narcyzowy, goryczka orzęsiona, arnika górska, dziewięćsił bezłodygowy i storczyki. Ochronie częściowej podlegają m. in. ciemiężyca zielona i goryczka trojeściowa.
Całą roślinność rosnącą w stanie dzikim należy pozostawić przyrodzie i innym ludziom. Stosunek człowieka do roślin i całej przyrody świadczy o jego kulturze.

 

Świat zwierzęcy


Karkonoski Park Narodowy stanowi wyjątkowy rejon przyrodniczy w Sudetach. Znajdują tu schronienie zwierzęta niszczone gdzie indziej wskutek intensywnej gospodarki leśnej. Niestety, nie wszystkie żyjące tutaj dawniej zwierzęta przetrwały.
Charakterystyczną cechą fauny Karkonoszy jest bogactwo gatunków górskich różnego pochodzenia. Część z nich przywędrowała w czasie epoki lodowej i przetrwała do naszych czasów dzięki dogodnym warunkom środowiskowym. Znaczna część zwierząt, to formy żyjące w całej Europie Środkowej, przeważnie w górach. Część z nich występuje również na nizinach. Ze względu na to, że większość powierzchni parku zajmują lasy świerkowe, najłatwiej jest spotkać różne gatunki ptaków żyjących właśnie w tym środowisku. Są to między innymi: zięba, mysikrólik, rudzik, sikory, krzyżodziób, dzięcioł czarny, dzięcioł zielonisiwy i pustułka.
Wśród ssaków występują w Karkonoszach: jelenie, sarny, muflony, kuny, lisy, borsuki, gronostaje, nornice, wiewiórki i jeże.
W dziale tym eksponowane są najpopularniejsze okazy fauny Karkonoszy: gil, orzechówka, cietrzew, sójka, tumak – kuna, pluszcz, drozd śpiewak, drozd paszkot, dzięcioł czarny, drozd obroźny, kwiczoł, dzięcioł zielony, orzesznica, krzyżodziób świerkowy, bocian czarny, bocian biały, pustułka, kos, bażant, głuszec, gronostaj, ryjówka górska, lis, muflon, dzik, sarna, kozioł, padalec, pstrąg, salamandra. Jako osobliwą ciekawostkę w tym dziale eksponuje się dwugłowego cielaka.

 

indoor water feature . 10 mg of bookstore.ie diazepam . https://pokemongohack2017.joomla.com/2-the-joy-of-finding-a-pokemon-go-cheat